Vai trò của một số loại vitamin

Vitamin là một nhóm các hợp chất hữu cơ có phân tử bé, có cấu tạo hoá học rất khác nhau có các tính chất hoá học cũng như lý học rất khác nhau, nhưng chúng đều giống nhau ở chỗ là rất cần cho hoạt động sống bình thường của bất kỳ cơ thể nào. Trong cơ thể sinh vật vitamin có vai trò xúc tác.

Nhu cầu hàng ngày về vitamin của cơ thể con người rất ít, tùy thuộc vào từng lứa tuổi, nhưng nếu thiếu sẽ gây những rối loạn trầm trọng và là nguyên nhân của nhiều căn bệnh nguy hiểm, nếu kéo dài có thể dẫn đến tử vong.

1. Các đặc điểm của vitamin

Có 2 loại vitamin: Vitamin tan trong nước và vitamin tan trong dầu. Vitamin tan trong nước đó là các vitamin nhóm B ( B1, B6, B3, B12) và vitamin C. Những vitamin này khi được hấp thụ vào máu, nếu thừa nó sẽ được đào thải qua nước tiểu. Chính vì vậy, nếu thừa vitamin tan trong nước biểu hiện triệu chứng ít nguy hiểm.

Có 4 vitamin tan trong dầu là A, D, K, E. Đặc điểm của vitamin tan trong dầu là khi được hấp thu vào cơ thể nó sẽ được tích lũy trong cơ thể ở các mô mỡ, chính vì vậy nó có khả năng gây ngộ độc nguy hiểm nếu dùng vitamin liều cao, không đúng chỉ định. Trong các loại vitamin tan trong dầu thì vitamin A và D hay gặp dùng thừa nhất.

Vitamin thường rất dễ bị phá hủy khi ở nhiệt độ cao do vậy khi nấu thức ăn ta cũng không nên nấu quá nhừ, quá lâu vitamin sẽ bay đi hết. Ngoài ra, khi sử dụng vitamin nên có lời khuyên và chỉ định của bác sĩ. Với các vitamin tan trong dầu, khi nấu thực phẩm có chứa những loại vitamin này cần cho vào ít dầu mỡ để tăng cường khả năng hấp thụ của cơ thể.

Phần lớn vitamin cơ thể không tự tổng hợp được, mà chủ yếu bổ sung bằng đường ăn uống. Tuy nhiên, thực tế con người ít khi thừa vitamin bằng cách ăn uống bình thường. Việc thừa vitamin chủ yếu là do con người bổ sung không đúng cách dưới dạng thuốc.

vitamin

2. Vai trò của một số loại vitamin

Vitatmin A

Theo các nhà khoa học ĐH Sydney (Úc), những người trung niên có chế độ ăn uống giàu vitamin A  sẽ ít gặp phải những rối loạn về chức năng nghe hơn so với những người khác.

Giúp tăng trưởng, lớn lên; Có vai trò trong quá trình nhìn thấy của mắt, biểu hiện sớm của thiếu vitamin A là giảm khả nǎng nhìn thấy lúc ánh sáng yếu. Vitamin A còn bảo vệ sự toàn vẹn của các biểu mô, giác mạc mắt, biểu mô da, niêm mạc.

Khi thiếu vitamin A, biểu mô và niêm mạc bị tổn thương. Tổn thương ở giác mạc mắt dẫn đến hậu quả mù lòa. Vitamin A còn tǎng cường khả nǎng miễn dịch của cơ thể. Thiếu vitamin A làm giảm sức đề kháng với bệnh tật, dễ bị nhiễm trùng nặng.

Vitamin nhóm B

Đóng vai trò quan trọng trong quá trình trao đổi chất của cơ thể, đặc biệt là quá trình chuyển hóa carbohydrate thành đường và chuyển hóa chất béo. Người ta phân ra 8 loại vitamin thuộc nhóm B, mỗi loại thực hiện một chức năng khác nhau, đồng thời chúng cũng kết hợp với nhau để làm cho cơ thể khỏe mạnh.

Vitamin B1 (Thiamine) có vai trò quan trọng trong hệ thống thần kinh, giúp cơ thể tiêu hóa thức ăn. Vitamin B6 (Pyridoxine) là một thành phần không thể thiếu trong quá trình sản xuất tế bào máu của cơ thể. Nó giúp cơ thể phá vỡ và tiêu hóa protein.

Vitamin B12 hình thành DNA, sản xuất hồng cầu, tốt cho hệ thần kinh. Cơ thể thiếu vitamin B12 gây ảnh hưởng đến não, và tủy sống. Vitamin B3 hỗ trợ quá trình trao đổi chất béo và carbohydrate, còn đóng một vai trò quan trọng đối với sức khỏe thinh thần, sản xuất năng lượng và nuôi dưỡng da. Thiếu vitamin B3 thường bị triệu chứng pellagra (hay còn gọi là nứt da)…

Vitamin C

Chống oxy hóa, tạo collagnen, giúp thành mạch máu vững chắc, đặc biệt quan trong đối với mạch máu nuôi tim, Tăng cường hệ miễn dịch, Tổng hợp chất dẫn truyền thần kinh, Thải độc, hỗ trợ và giúp cơ thể hấp thu sắt, canxi và acid folic.

Thiếu vitamin C thường dẫn đến cơ thể mệt mỏi, xuất huyết dưới da (vết bầm tím), bệnh về nướu răng, chậm tăng trưởng, đau cơ, khớp, vết thương lâu lành sẹo, gia tăng quá trình lão hóa và gia tăng nguy cơ mắc bệnh mãn tính không lây như ung thư, tim mạch và thoái hóa khớp.

Vitamin E

Các chuyên gia da liễu hàng đầu thế giới đều thống nhất, vitamin E có vai trò quan trọng trong chống lão hóa, vì vậy, nó trở thành chất chống lão hóa điển hình trong số các chất chống oxy hóa tan trong dầu.

Vitamin E loại dùng ngoài da được nhiều người ưa chuộng bởi tính tiện dụng và tính đa dạng của sản phẩm.

Vai trò quan trọng của vitamin E trong cơ thể là tham gia chuyển hóa của các tế bào; tạo hồng cầu, ngăn ngừa các bệnh tim mạch, kể cả nhồi máu cơ tim và tai biến mạch máu não, tăng tính miễn dịch bằng cách bảo vệ tế bào khỏi bị tổn thương, do đó tăng sức đề kháng của cơ thể.

Thiếu vitamin E biểu hiện rõ nhất về cơ và thần kinh, giảm phản xạ, dáng đi bất thường, liệt cơ mặt. Nguyên nhân thường do thức ăn bổ sung thiếu vitamin E, do cơ thể giảm hấp thu, xơ gan, tắc mật, cắt đoạn dạ dày, ruột.

Vitamin D

Có 3 vai trò: thúc đẩy quá trình tạo thành phức hợp protein – calci từ đó tăng cường hấp thu calci từ thức ăn. Cùng với hormon cận giáp (parathyroid) giữ cho nồng độ và tỷ lệ calci và phospho trong máu hằng định và thích hợp (calci/phospho = 0,7) nhằm bảo đảm cho quá trình tạo xương, bảo đảm các chức năng sinh lý (có liên quan đến nồng độ calci) hoạt động bình thường.

Vitamin D giúp sự tái hấp thu calci, phospho tại ống thận được dùng điều trị bệnh còi xương, nhuyễn xương, loãng xương, hạ calci huyết (như hạ calci huyết do suy tuyến cận giáp).

Leave a Reply